Waarom dit project?

Nederlandse boeren zoeken teelten die de bodem herstellen én het klimaat helpen. Miscanthus giganteus (olifantsgras) is zo’n meerjarige, snelgroeiende grassoort. Na de aanleg levert het meer dan twintig jaar stabiele opbrengst met weinig input: geen routinematige gewasbescherming, geen irrigatie, geen kunstmest—alleen één oogst per jaar. Daarmee is het een praktische, bodemsparende keuze voor boeren die gezondere bodems willen en een betrouwbaar inkomen uit zowel biomassa als koolstofcertificaten.

Onder het ONCRA-raamwerk kunnen Nederlandse boeren CO₂-verwijderingscertificaten verdienen voor gemeten toenames in bodemorganische koolstof en ondergrondse biomassa, met gebruik van ISO-gebaseerde bemonstering en een transparant register.

CO₂-impact

Miscanthus slaat koolstof op in de bodem (als organische stof) en in wortels en rizomen (wortelstokken). ONCRA meet beide componenten en trekt de emissies op het bedrijf af om het netto klimaateffect te bepalen.

Hoe wordt dit gemeten?

• Bodem CO₂: Vóór (of bij) aanplant wordt een nulmeting gedaan; daarna opnieuw in jaar 5 en jaar 10. De koolstoftoename wordt omgerekend naar CO₂ met de standaardfactor 44/12.

• Wortels/rizomen: ondergrondse biomassa wordt conservatief afgeleid uit geoogste drogestof met een root-to-shoot-ratio van ±1,22 en vervolgens naar CO₂ omgerekend.

Wat betekenen de cijfers?

• Een conservatieve, programma-brede planningscijfer is ~4.8 tCO₂ per hectare per jaar (bodem + wortels min de emissies van de boerderij). Dit is wat ONCRA gebruikt voor ex-ante uitgifte zodat er niet te veel credits worden uitgegeven.

• Wetenschappelijke studies tonen typische gemiddelden van rond de ~6.6 tCO₂/ha/yr, met hogere uitkomsten (>10 tCO₂/ha/yr) op sommige locaties. Resultaten verbeteren naarmate het gewas ouder wordt (meestal vanaf jaar 3–4).

Waarom verschillen resultaten?
Elke boerderij is anders. Bodemtype (zand vs. klei), beginwaarden van CO₂, neerslag, beheer en opbrengsten beïnvloeden allemaal hoeveel CO₂ zich ophoopt.Daarom rekent ONCRA per veld, wordt de bodem in jaar 5 en 10 opnieuw bemonsterd en blijven de cijfers conservatief tot de metingen ze bevestigen. Valt de gemeten opslag hoger uit, dan kunnen extra eenheden worden vrijgegeven; is deze lager, dan beschermt de 20% buffer de integriteit.

Compensatie van boerderij-emissies
Teelt-emissies zijn klein voor miscanthus (ongeveer 0.37 tCO₂/ha/yr zonder kunstmest) en worden afgetrokken voordat kredieten worden uitgegeven.

Kortom: miscanthusvelden bouwen gestaag koolstof op in bodem en wortels. Dat gebeurt op basis van echte metingen en herhaalde bemonstering. We rekenen conservatief en houden een buffer aan. Zo staat elke eenheid voor een daadwerkelijk klimaateffect.

Nevenvoordelen

• Gezondere bodems: Permanente bedekking verhoogt het gehalte organische stof, verbetert structuur, infiltratie en waterberging; percelen zijn makkelijker te beheren en minder erosiegevoelig.

• Schonere waterlopen: Diepe wortels en een stabiele bodemstructuur beperken af- en uitspoeling van sediment en nutriënten naar sloten en beken.

• Lage input, stabiele opbrengst: Na vestiging levert miscanthus decennialang betrouwbare biomassa met weinig veldbewerkingen.

• Vervanging van fossiele materialen: Biomassa wordt gebruikt voor papier, (bio)plastics en zelfs laag-CO₂ asfalt en bouwtoepassingen, waardoor koolstof in langlevende producten opgeslagen blijft.

Monitoring & verificatie

Dit programma draait op zorgvuldige, stapsgewijze controle om de integriteit te beschermen.

Het begint vóór de eerste schop de grond in gaat: bedrijven registreren hun percelen en doen een nulmeting bij of vóór aanplant. Daarmee staat het startpunt vast.

Vervolgens houden we vinger aan de pols. Jaarlijkse monitoring volgt de teelt; de bodem wordt in jaar 5 en 10 opnieuw bemonsterd volgens ISO-methoden om de koolstofwinst te bevestigen. Een onafhankelijke verificateur beoordeelt data en bewijslast; na goedkeuring werkt ONCRA het openbare register bij. Pas dan krijgen tonnen de status Delivered. Eerdere verkopen blijven Purchase Agreements—zichtbare bijdragen die niet als geleverde credits tellen tot de verificatie rond is.

Kwaliteit & integriteit

• Conservatieve boekhouding: Ex-ante uitgifte gebruikt voorzichtige hectare-berekeningen; daadwerkelijke metingen bij jaar 5 en 10 kunnen extra certificaten vrijgeven of verminderen.

• Bufferpools: Een 20% bufferpool (15% project, 5% collectief) verzacht onzekerheid en omkeringen voor levering.

• Transparant register: Eenheden dragen duidelijke statussen (Holding, Uitgegeven, Overgedragen, Geleverd); Nietig/Geschrapte vlaggen voorkomen misbruik en dubbele telling.

Door in dit project te investeren steun je Nederlandse boeren bij regeneratieve miscanthusteelt, realiseer je verifieerbare lokale CO₂-verwijdering en herstel je bodemgezondheid en weerbaarheid van bedrijven.