Een groot deel van de CO2-compensatie die Nederlandse overheden inkopen, zit niet in een eigen aanbesteding. Ze zit verstopt in een energiecontract. Gemeenten kopen "CO2-gecompenseerd aardgas" in, waarbij de leverancier de compensatie regelt. Openbare voorbeelden op TenderNed zijn de gezamenlijke aanbesteding van de gemeenten Uithoorn en Ouder-Amstel uit 2025, voor duurzame elektriciteit en CO2-gecompenseerd aardgas, en de levering van CO2-gecompenseerd aardgas 2024-2029 via het Regionaal Inkoopbureau IJmond & Kennemerland. In beide gevallen is de eis aan de compensatie dat de leverancier die aantoont met Gold Standard-certificaten.
Een standaard noemen is een begin, maar het zegt weinig over welk project, welk jaar, of de credits op jouw naam worden afgeboekt en wat je ervoor betaalt. Juist bij overheden, die publiek geld uitgeven en publiek verantwoording afleggen, is dat een gemis.
Deze gids laat zien wanneer een aanbesteding voor CO2-compensatie Europees moet, welke eisen je aan de CO2-credits stelt, hoe je gunt op kwaliteit en hoe je erover communiceert.
Het korte antwoord. Leg bij een aanbesteding voor CO2-compensatie de eisen aan de credits zelf vast, ook als ze onderdeel zijn van een energie- of reiscontract: programma en label, register en verificatie, afboeking op jouw naam, geen dubbeltelling, vintage en een prijs per ton. Gun op beste prijs-kwaliteitverhouding, en controleer met de Europese drempels of je Europees moet aanbesteden.
Wanneer moet je Europees aanbesteden?
De geraamde waarde van de opdracht bepaalt de route. Voor leveringen en diensten gelden van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027 deze Europese drempelbedragen, exclusief btw:
Aanbestedende dienst | Drempel leveringen en diensten |
|---|---|
Centrale overheid (ministeries, uitvoeringsorganisaties van het Rijk) | 140.000 euro |
Decentrale overheden (gemeenten, provincies, waterschappen) en andere aanbestedende diensten | 216.000 euro |
Ligt de geraamde waarde op of boven de drempel, dan volg je een Europese procedure. Daaronder bepaalt je eigen inkoopbeleid de route, bijvoorbeeld een enkelvoudig of meervoudig onderhandse procedure. Zit de compensatie in een groter energie- of reiscontract, dan telt de waarde van dat hele contract. Dit is een oriëntatie; laat de keuze voor de procedure toetsen door je inkoopadviseur of jurist.
Welke eisen stel je aan de CO2-credits?
Verdeel de eisen in knock-outeisen (ja of nee) en gunningscriteria (scoren op kwaliteit). Een praktische set:
Eis | Type | Waarom |
|---|---|---|
Credits uitgegeven onder een CCP-Eligible programma van de ICVCM, bij voorkeur met CCP-label | Knock-out of gunning | Het CCP-label is de breedst gedragen maatstaf voor integriteit; het aanbod met label is nog beperkt |
Openbaar register, unieke serienummers, verificatie door een geaccrediteerde partij | Knock-out | Zonder register is niets controleerbaar |
Afboeking op naam van de overheid, met serienummers binnen 30 dagen | Knock-out | Voorkomt afboeking op een verzamelrekening van de leverancier |
Geen dubbeltelling: één register, niet elders geclaimd | Knock-out | Dezelfde ton mag maar één keer tellen |
Vintage niet ouder dan een vast aantal jaren vóór het leveringsjaar | Knock-out | Recente credits sluiten aan bij het jaar dat je compenseert |
Prijs per ton exclusief btw, kosten apart | Knock-out | Maakt inschrijvingen vergelijkbaar, ook binnen een energiecontract |
Onderbouwing van additionaliteit en conservatieve kwantificering | Gunning | Kern van de klimaatimpact |
Bij natuurlijke projecten: bufferpool of andere waarborg tegen terugval | Gunning | Koolstof in bossen kan weer vrijkomen |
Sociale en ecologische waarborgen, verdeling van opbrengsten | Gunning | Publiek geld hoort niet ten koste van lokale gemeenschappen te gaan |
Status onder artikel 6 en corresponding adjustment | Informatie of gunning | Bepaalt welke claim je kunt maken |
Documentatie voor communicatie en rapportage | Knock-out | Je moet kunnen laten zien wat je hebt gekocht |
Onze lijst met 19 vragen voor elke leverancier van CO2-credits zet deze eisen om in vragen voor de inschrijvers. Wil je weten hoe je kwaliteit beoordeelt, lees dan zo beoordeel je de kwaliteit van CO2-credits.
Gunnen op beste prijs-kwaliteitverhouding
Gun niet alleen op de laagste prijs. Bij CO2-credits is het prijsverschil tussen projecttypen groot, en een lage prijs zegt weinig over de klimaatimpact. Een gebruikelijke opzet weegt prijs naast kwaliteit, bijvoorbeeld 30% prijs, 40% integriteit en impact, 15% sociale en ecologische waarborgen en 15% levering en leverancier; dat is ook de standaardweging in de RFP-builder van Regreener. Leg de weging vast in de aanbestedingsstukken en maak de scoringsschaal concreet, bijvoorbeeld 0 tot 5 per criterium.
Zit de compensatie in een energiecontract, vraag de inschrijvers dan om het compensatiedeel apart te prijzen en te onderbouwen. Anders verdwijnt de kwaliteit van de credits in de totaalprijs voor gas.
Wat je als overheid wel en niet zegt over compensatie
EmpCo, de Europese richtlijn die sinds 27 september 2026 claims als "klimaatneutraal" op basis van compensatie verbiedt, regelt de commerciële communicatie van bedrijven richting consumenten. Een gemeente valt daar in haar eigen communicatie doorgaans niet direct onder, maar de leveranciers wel, en de publieke kritiek is dezelfde. "CO2-neutraal gas" of "klimaatneutrale gemeente" op basis van credits wekt de indruk dat de uitstoot is weggestreept, en dat klopt niet.
Communiceer daarom zoals bedrijven dat nu moeten: als bijdrage. "In 2026 financierde de gemeente 1.500 ton geverifieerde emissiereductie uit [project] in [land], gecertificeerd onder Gold Standard. Dit verlaagt de uitstoot van ons gasverbruik niet; die brengen we omlaag met [maatregelen]." Onze gids over bijdrageclaims geeft meer voorbeelden, en ons artikel over klimaatneutraal-claims onder EmpCo legt de regels uit.
Tip van Bernard de Wit, medeoprichter van Regreener: "Bij veel overheden is de compensatie een regel in het gascontract: 'Gold Standard-certificaten'. Daarmee weet je welk regelboek geldt, maar niet welk project, welk jaar of op wiens naam. Vraag om de projecten, de serienummers en een prijs per ton. Dat kost een inschrijver een uur extra, en jij kunt de gemeenteraad laten zien waarvoor is betaald."
Plan de aanbesteding
Een eenvoudige volgorde:
Bepaal het volume en het doel. Welke uitstoot compenseer je, hoeveel ton per jaar, en voor hoe lang? Een meerjarige opdracht geeft leveranciers ruimte om credits van goede kwaliteit te reserveren.
Kies de route. Los of gebundeld met energie of reizen, en Europees of nationaal op basis van de geraamde waarde.
Stel de eisen en gunningscriteria op. Gebruik de tabel hierboven als basis.
Publiceer en beantwoord vragen. Via TenderNed, met een duidelijke planning voor vragen, antwoorden en inschrijving.
Beoordeel en gun. Eerst de knock-outeisen, dan de scores, dan de prijs.
Controleer na levering. Check de afboekingen in het register voordat je erover communiceert of verantwoording aflegt.
Voor de algemene opbouw van een tender, zie onze gids voor een carbon credit tender. Koop je CO2-verwijdering in plaats van vermijding, lees dan ook zo organiseer je een tender voor CO2-verwijdering.
Maak je aanbestedingsstukken
De gratis RFP-builder van Regreener werkt voor bedrijven en overheden. Je krijgt een eerste versie van je aanbesteding voor CO2-compensatie (in het Engels) met kwaliteitseisen op basis van openbare kaders, een vragenlijst voor inschrijvers en een beoordelingsblad, plus een indicatie of de Europese drempels in beeld komen. Het is een startpunt: jij voegt je eigen voorwaarden, procedure en juridische toets toe.
Wil je sparren over de eisen of over de markt voor CO2-credits? Spreek een Climate Strategist. Elk project dat Regreener aanbiedt, is beoordeeld met ons kwaliteitskader met 100+ datapunten.
