Veel bedrijven kochten hun eerste CO2-credits tussen 2019 en 2024. Ze kozen een project, betaalden een factuur, kregen een certificaat en gingen verder. Sindsdien zijn de spelregels veranderd. EU-regels verbieden claims als "klimaatneutraal" op basis van credits, bedrijven die onder CSRD vallen rapporteren credits in een geborgde duurzaamheidsverklaring, het CCP-label van de ICVCM wordt de maatstaf voor kwaliteit in de markt, en de nieuwe net-zerostandaard van SBTi legt vast waarvoor credits meetellen.
Dat maakt eerdere aankopen niet waardeloos. Het betekent wel dat je precies moet weten wat je hebt voordat je het rapporteert, erover communiceert of meer koopt. Een controle van je portfolio CO2-credits geeft je dat beeld.
Het korte antwoord. Controleer je portfolio in zes stappen: zet elke aankoop op een rij, check het bewijs van afboeking, toets elk project aan de maatstaven van nu, check de claims die je maakte, check hoe je de credits rapporteerde, en besluit wat je volgende stap is. Het meeste doe je in een paar uur met je contracten en de openbare registers.
Waarom je je credits nu controleert
Drie veranderingen maken een controle in 2026 de moeite waard.
Claims. Sinds 27 september 2026 verbiedt EmpCo claims dat een product klimaatneutraal of gecompenseerd is dankzij credits, en algemene claims als "klimaatneutraal bedrijf" zonder erkende uitstekende prestatie. Claims op basis van oudere aankopen kunnen nog op je website of verpakking staan. In onze gids over klimaatneutraal-claims onder EmpCo lees je wat er veranderde.
Rapportage. Voor bedrijven die onder CSRD rapporteren, staan CO2-credits in een geborgde duurzaamheidsverklaring. Accountants vragen om bewijs van afboeking en verwachten dat credits apart van je uitstoot worden gerapporteerd.
Maatstaven. De Core Carbon Principles van de ICVCM en het CCP-label geven kopers een gemeenschappelijk referentiepunt dat er niet was toen veel credits werden gekocht. De Net-Zero Standard V2.0 van SBTi voegt vanaf 2035 eisen voor removals toe.
Stap 1: Zet elke aankoop op een rij
Begin bij je contracten, facturen en certificaten. Leg per aankoop vast:
Veld | Waarom het ertoe doet |
|---|---|
Projectnaam en project-ID in het register | Zonder ID kun je niets in het register controleren |
Standaard (Verra, Gold Standard, ACR, Puro.earth, ...) | Bepaalt in welk register je zoekt en welke regels golden |
Type credit | Vermijding, natuurlijke removal of duurzame removal |
Vintage | Het jaar waarin de reductie of verwijdering plaatsvond |
Volume in ton | Waarvoor je hebt betaald |
Status en datum van afboeking | Afgeboekt, of nog in bezit van de leverancier? |
Begunstigde | Afgeboekt op naam van je bedrijf, of op een verzamelrekening? |
Leverancier en contract | Bij wie je de vragen uit stap 2 en 3 neerlegt |
Onbekende velden zijn op zichzelf al een bevinding. Een aankoop zonder project-ID of bewijs van afboeking is het eerste wat je bij je leverancier navraagt.
Stap 2: Check het bewijs van afboeking in het register
Elke credit hoort te zijn afgeboekt in een openbaar register, met serienummers en bij voorkeur met je bedrijf als begunstigde. Zoek elk project-ID op in het register van de bijbehorende standaard, bijvoorbeeld het register van Verra, het impact registry van Gold Standard, het register van ACR of dat van Puro.earth, en zoek het afboekingsrecord.
Vragen per aankoop:
Komen de serienummers op je certificaat overeen met een afboekingsrecord in het register?
Noemt het record je bedrijf als begunstigde, of een verzamelrekening van de leverancier?
Komen het afgeboekte volume en de vintage overeen met waarvoor je betaalde?
Staat er een doel van de afboeking bij, en past dat bij hoe je de credits gebruikte?
Zijn de credits nog niet afgeboekt, dan zijn ze nog een bezit dat je goed kunt afboeken, op jouw naam en met het doel vermeld, voordat je erover communiceert.
Stap 3: Toets elk project aan de maatstaven van nu
Behandel deze stap als een lijst met vragen. Een project zonder label is daarmee niet per se zwak; het gaat erom wat er over het project bekend is. Onze checklist voor het beoordelen van de kwaliteit van CO2-credits licht elke maatstaf verder toe.
CCP-label. Is het project uitgegeven onder een programma dat de ICVCM als CCP-Eligible heeft beoordeeld, en is de methodologie CCP-Approved? Registers zoals die van Verra, Gold Standard en ACR tonen het CCP-label bij credits die het hebben. Geen label? Vraag je leverancier of de methodologie is goedgekeurd of nog wordt beoordeeld.
Methodologie en versie. Welke methodologie en versie is gebruikt voor jouw vintage? Methodologieën worden herzien, en oudere versies gebruikten soms aannames die later zijn aangescherpt. Ons artikel over de vintage van CO2-credits legt uit wanneer een oudere vintage iets zegt over kwaliteit.
Onafhankelijke ratings. Heeft een bureau zoals Sylvera, BeZero of Calyx Global het project beoordeeld? De hoofdrating is vaak gratis of met een gratis account te zien.
Vragen per projecttype. Bij bosbescherming (REDD+): hoe is de baseline bepaald, en is die opnieuw beoordeeld? Bij natuurlijke removals: is er brand of ander verlies geweest, en hoe dekt de bufferpool dat? Bij kookstelprojecten: hoe is het gebruik gemeten?
Publieke aandacht. Is er kritisch over het project bericht, en hoe reageerden de ontwikkelaar of de standaard?
Status onder artikel 6. Is er een corresponding adjustment toegepast? Voor vrijwillig gebruik is "nee" normaal; je moet het alleen weten voor je rapportage.
Stap 4: Check de claims die je ermee maakte
Verzamel elke plek waar de credits worden genoemd: website, productpagina's, verpakking, offertes, jaarverslagen, e-mailhandtekeningen en LinkedIn-posts. Vraag je per plek af: zegt of suggereert dit dat je uitstoot, of die van een product, is weggestreept? Zo ja, dan moet het anders.
Het alternatief is een bijdrageclaim: wat je hebt gefinancierd, hoeveel, onder welke standaard, en dat het je eigen uitstoot niet verlaagt. Onze gids over bijdrageclaims geeft formuleringen per kanaal.
Stap 5: Check hoe je ze rapporteerde
Rapporteer je onder CSRD of publiceer je een duurzaamheidsverslag, check dan of:
credits apart van je bruto-uitstoot staan en er nooit van worden afgetrokken;
volumes, vintages en projecttypen overeenkomen met de registerrecords uit stap 2;
je het type credit juist beschrijft, bijvoorbeeld vermijdingscredits niet als removals presenteert.
Verschillen tussen verslag en register zijn het eerste wat een accountant vindt.
Stap 6: Besluit wat je doet
Een controle hoort te eindigen in besluiten. Gangbare uitkomsten:
Houden en juist communiceren. Credits die op jouw naam zijn afgeboekt, met bewijs en zonder open vragen, blijven in je portfolio en beschrijf je als bijdrage.
Alsnog goed afboeken. Credits die je bezit maar nog niet hebt afgeboekt: boek ze af op jouw naam, met het doel vermeld, voordat je ze in een claim gebruikt.
Vragen bij je leverancier. Open punten uit stap 2 en 3 gaan schriftelijk naar de leverancier. De antwoorden, of het uitblijven ervan, sturen je volgende aankoop.
Anders verdelen voor de toekomst. Bestaat je portfolio alleen uit vermijdingscredits, plan dan een groeiend aandeel removals. De Oxford Offsetting Principles (Engelstalig) verwachten die verschuiving in de tijd, en SBTi V2 vraagt vanaf 2035 removals van categorie A-bedrijven. Ons artikel over hoeveel CO2-credits je bedrijf nodig heeft helpt je de volgende stappen te bepalen.
Tip van Bernard de Wit, medeoprichter van Regreener: "Bij de meeste controles die we doen, zijn de credits zelf minder het probleem dan de papieren eromheen. Ontbrekende project-ID's, certificaten zonder serienummers, afboekingen op naam van een broker. Los dat eerst op. Een credit die je niet kunt herleiden tot een registerrecord, kun je niet verdedigen, welk project het ook is."
Screen je projecten in een paar minuten
Stap 1 tot en met 3 kosten de meeste tijd. De gratis Quality Checker van Regreener maakt ze korter: vul tot vijf projecten in met wat je erover weet, en je krijgt per project de punten om bij je leverancier na te gaan, plus een overzicht van je portfolio. "Weet ik niet" is een geldig antwoord; het wordt een punt om te checken. Screen de CO2-credits die je al hebt (in het Engels), zonder namen van leveranciers of prijzen te delen.
Voor een volledige controle van een groter portfolio beoordelen de Climate Strategists van Regreener je credits met ons kwaliteitskader met 100+ datapunten. Vraag een gratis portfoliocheck aan.
