Elke claim die een bedrijf over carbon credits doet, rust op één regel in een database die de meeste kopers nooit openen. Die regel, in het register van de standaard die de credit uitgaf, laat zien of de ton bestaat, wie hem bezit en of hij is gebruikt. Een pdf-certificaat is daar een samenvatting van, niet het bewijs zelf.
Een carbon credit register is de openbare database waarin een standaard elke credit vastlegt die hij uitgeeft, met project, vintage, serienummer, eigenaar en status. Afboeken is de registerhandeling die een credit definitief uit de omloop haalt en vastlegt voor welk bedrijf hij is gebruikt. In dit artikel lees je wat registers vastleggen, hoe overboeken en afboeken werken, en hoe je in vijf minuten zelf een afboeking controleert.
Wat een carbon credit register vastlegt
Een register heeft twee taken: een openbaar dossier bijhouden van elk project, en een exacte administratie van elke credit, zodat dezelfde ton niet twee keer verkocht of geclaimd kan worden.
Per project staan de registratiedocumenten erin: het projectontwerp, het validatierapport, de monitoring- en verificatierapporten en de methode. Per credit legt het register vast:
een serienummer, meestal in blokken uitgegeven, waarin project, vintage en de positie van de credit in het blok zitten,
de vintage, het jaar waarin de reductie of verwijdering plaatsvond,
de rekening waarop de credit staat, van de uitgifterekening van de ontwikkelaar tot die van een trader of koper,
de status: actief, afgeboekt of geannuleerd, soms met labels zoals het CCP-label van de ICVCM of geschiktheid voor CORSIA.
Het leven van een credit stap voor stap, van projectontwerp tot uitgifte, lees je in hoe werken carbon credits. Dit artikel begint bij de uitgifte.
De belangrijkste registers
De meeste standaarden hebben hun eigen register. Deze kom je als Nederlandse koper het vaakst tegen:
Standaard | Register | Typische credits |
|---|---|---|
Verra (VCS) | Verra Registry | bosbescherming, herbebossing, kooktoestellen, hernieuwbare energie, blue carbon |
Gold Standard | Gold Standard Impact Registry | kooktoestellen, water, hernieuwbare energie, herbebossing |
Puro.earth | Puro Registry | biochar, versnelde verwering, geologische opslag (beste Puro.earth-projecten) |
Isometric | Isometric Registry | biochar, versnelde verwering, direct air capture (beste Isometric-projecten) |
ACR en Climate Action Reserve | eigen registers | vooral Noord-Amerikaanse projecten |
Plan Vivo | Plan Vivo-register | bosbouw en agroforestry door gemeenschappen |
Credits blijven in het register van de standaard die ze uitgaf; ze verhuizen niet tussen registers. Hoe de standaarden zelf verschillen, lees je in carbon credit standaarden vergeleken.
Overboeken, afboeken en annuleren
Drie registerhandelingen lopen makkelijk door elkaar:
Overboeken (transfer) zet een credit van de ene rekening naar de andere. De credit blijft actief en kan opnieuw worden verkocht. De meeste credits wisselen een paar keer van eigenaar voordat iemand ze gebruikt.
Afboeken (retirement) haalt een credit definitief uit de omloop, voor een genoemde begunstigde en een genoemd doel. Een afgeboekte credit kan nooit meer worden overgeboekt of verkocht. Alleen hiermee mag een bedrijf de ton claimen.
Annuleren (cancellation) haalt een credit ook uit de omloop, maar om andere redenen: om een fout te herstellen, om terugval uit een bufferpool op te vangen of onder sommige verplichte regelingen.
Veel kopers hebben zelf geen registerrekening. Hun leverancier boekt de credits namens hen af. Dat is gebruikelijk, zolang de afboeking de koper als begunstigde vermeldt.
Wat een goede afboeking laat zien
Een afboeking moet een derde, zoals je accountant, een journalist of een klant, in staat stellen je claim te controleren zonder jou te bellen. Let op:
Projectnaam en ID, gelijk aan het project dat je werd aangeboden.
Reeks serienummers, zodat de precieze credits vastliggen.
Vintage, gelijk aan de offerte.
Begunstigde: de juridische naam van jouw bedrijf, niet die van de leverancier.
Doel of rapportagejaar, bijvoorbeeld “afgeboekt namens [bedrijf] voor de uitstoot over 2025”.
Datum van afboeking, bij voorkeur binnen de periode waarover je rapporteert.
Ontbreekt een van deze punten, laat het dan corrigeren voordat je iets publiceert. Onder de Corporate Net-Zero Standard V2.0 van SBTi moeten verwijderingen voor de eisen van de standaard op naam van het bedrijf zijn afgeboekt en door niemand anders worden geclaimd (SBTi-eisen voor CO2-verwijdering), en dezelfde logica geldt voor elke claim.
Tip van Bernard de Wit, oprichter van Regreener: “Vraag voordat je tekent hoe de credits worden afgeboekt en op wiens naam. 'We boeken ze af op onze algemene rekening en sturen je een certificaat' is het antwoord dat je niet wilt horen. Je wilt een registerlink met de naam van je bedrijf erop, zodat iedereen de claim kan controleren zonder ons te bellen.”
Zo controleer je zelf een afboeking
Elk groot register heeft een openbare zoekfunctie. Een afboeking controleren kost een paar minuten:
Open het register van de standaard die op je certificaat staat.
Zoek op het project-ID en open de projectpagina.
Ga naar de lijst met afboekingen (soms retired of cancelled units genoemd) en filter op je bedrijfsnaam of de serienummers van je certificaat.
Controleer of reeks, vintage, aantal en begunstigde kloppen met wat je hebt betaald.
Bewaar de link of een gedateerde screenshot bij je duurzaamheidsverslag.
Vind je de afboeking niet, of staat die onder een andere naam, kaart het dan meteen aan bij je leverancier. Een certificaat dat niet aan een registervermelding te koppelen is, bewijst niets.
Risico’s in het register die je als koper moet kennen
Credits bij tussenpartijen. Tot de afboeking staan credits op de rekening van wie ze het laatst kocht. Verkoopt een leverancier je credits die hij nog niet heeft gekocht, dan is er in het register niets te controleren. Vraag vóór betaling op welke rekening de credits staan (handel in carbon credits).
Buffercredits zijn niet te koop. Projecten met risico op terugval storten een deel van hun credits op een gezamenlijke bufferrekening. Buffercredits zijn geen gewone credits en kunnen niet door kopers worden gekocht of afgeboekt (blijvendheid en bufferpools).
Getokeniseerde credits. Sommige platforms verkopen digitale tokens die credits vertegenwoordigen. Verra verbood in 2022 tokens op basis van afgeboekte credits, omdat een afgeboekte credit uit de omloop moet blijven. Koop je een token, controleer dan welke registercredits erachter zitten en wie ze afboekt.
Dubbeltelling tussen systemen. Een ton kan in het register van een standaard staan en, bij Artikel 6-overdrachten, ook in nationale registers. De Climate Action Data Trust, opgezet door IETA, de Wereldbank en Singapore, koppelt registerdata tussen systemen om dubbeltelling zichtbaar te maken; in de eerste helft van 2026 gingen registers over op een nieuw datamodel.
Wat je je leverancier vraagt
Uit welk register en welk project-ID komen mijn credits?
Kun je de reeks serienummers delen voordat ik betaal?
Boek je ze af op naam van mijn bedrijf, met doel en jaar?
Wanneer krijg ik de registerlink?
Staan er credits bij een andere partij tot de levering?
Onze volledige lijst met vragen aan je leverancier van CO2-credits gaat ook over kwaliteit en prijs. Bij Regreener boeken we elke credit af op naam van de klant en delen we de registerlink.
“Een registervermelding is het enige bewijs rond carbon credits waar niemand over kan twisten. Over projecten, methodes en ratings kun je discussiëren. Of een bepaalde ton op een bepaalde datum voor jouw bedrijf is afgeboekt, is een feit dat iedereen kan controleren.”
Bernard de Wit, oprichter van Regreener
Registerbewijs voor elke ton?
Wij boeken elke credit af op naam van onze klanten en delen de registerlink, zodat iedereen je claims kan controleren.
